إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا ﴿قرآن کریم - سوره مبارکه احزاب - آبه 56 مفهوم و کیفیت صلوات در آیه 56 سوره احزاب آمده است که «خدا و فرشتگان بر !!! ش درود و صلوات می فرستند.»

اکنون این پرسش مطرح می شود که مفهوم صلوات خدا و فرشتگان چیست و کیفیت صلوات بر !!! (صلوات الله علیه) چگونه است.

 براساس روایاتی که شیعه و سنی به طور گسترده، به نقل آن پرداخته اند، کیفیت صلوات بر آن حضرت به دست می آید. ابوحمزه ثمالی از کعب بن عجره حدیث می کند، آنگاه که آیه صلوات بر !!! نازل شد، گفتیم: یا رسول ا... ما می دانیم که چگونه بر شما سلام دهیم اما کیفیت صلوات بر شما چگونه است. حضرت فرمودند که بگویید: «اللهم صل علی محمد و علی آل محمد کما صلیت علی آل ابراهیم انک حمید مجید اللهم بارک علی محمد و علی آل محمد کما بارکت علی آل ابراهیم انک حمید مجید.» منبع : تفسیر منهج الصادقین، ج 7، ص 335/ سنن ابن ماجه ج1، ص 293 برجستگی «آل !!! » در این حدیث و حضور قطعی ایشان در کنار !!! (صلوات الله علیه) به هنگام درود بر آن حضرت نشان از رفعت مقام آنان و حضور دائمی عترت در کنار سنت !!! (صلوات الله علیه) دارد. در اهمیت این حضور باید گفت، !!! صلواتی را که شامل آل و خاندان آن حضرت نباشد نکوهش کرده و از آن به صلوات «ابتر و ناقص» یاد کرده است. به عنوان مثال، ابن حجر هیثمی که از بزرگان اهل سنت است، روایت کرده که پیغمبر فرمود: «بر من درود ناتمام نفرستید.» گفتند: درود ناتمام چیست؟ فرمود: «اینکه بگویید اللهم صل علی محمد ناقص است پس بگویید اللهم صل علی محمد و آل محمد منبع : تفسیر، 7 نمونه، ج 17، ص 319 در تفسیر «الدر المنثور، سیوطی هجده حدیث از !!! نقل شده که بر اساس آن «آل محمد» را به هنگام صلوات باید ذکر کرد. منبع : تفسیرالمیزان، ج 16، ص 517 در روایتی دیگر، قبولی !!! مشروط به صلوات بر !!! و خاندان او معرفی شده و آمده است: «هر !!! !!! بگزارد و در آن بر من و اهل بیتم صلوات نفرستد، !!! ش قبول نیست. منبع : الصواعق المحرقه، ص 147-146 اهمیت صلوات صلوات شعار رسمی مسلمانان است که هر صبح و شام بارها در بهترین عبادت خویش ( !!! ) آن را تکرار می کنند. صلوات پیوسته خداوند و فرشتگان بر !!! و امر تأکیدی به مؤمنان بر تداوم صلوات بر ایشان را تسلیم بودن در برابر فرمانهای !!! (صلوات الله علیه) جلوه دیگری از این اهمیت است. «یاایها الذین ءامنوا صلوا علیه و سلموا تسیماً» در روایتی از !!! صادق(علیه السلام) آمده است که ابوبصیر سؤال کرد: منظور از صلات بر !!! (صلوات الله علیه) را فهمیده ایم، اما معنی تسلیم بر او چیست؟ !!! فرمود: «منظور تسلیم بودن در برابر او در هر کار است.» منبع:تفسیر مجمع البیان، طبرسی، ج 7، ص 579 از صلوات، در روایات به عنوان «برترین اعمال» یاد شده، چنانکه خوارزمی در «مناقب» خود از ابوعلقمه نقل کرده که روزی پیغمبر(صلوات الله علیه) !!! صبح را با ما گزارد و بعد از آن به ما رو کرد و فرمود: «ای یاران، من !!! ب عموی خود حمزة بن عبدالمطلب و برادرم جعفربن !!! طالب را در خواب دیدم. از ایشان پرسیدم: فدایتان شوم، کدام اعمال را برتر یافتید؟ گفتند: بهترین اعمال را در سه چیز یافتیم: صلوات بر شما، آب دادن تشنگان و دوستی علی بن !!! طالب(علیه السلام) منبع : منهج الصادقین، همان، ص 361 در روایتی دیگر که اهمیت صلوات را نشان می دهد، از !!! صادق(علیه السلام) به نقل از !!! (صلوات الله علیه) می فرمایند: «هر که نزد او نام من آورده شود و او صلوات بر من نفرستد، حق تعالی او را از بهشت دور گرداند.» منبع : اصول کافی، کلینی، ج 2، ص 395 البته چنین عقوبت سنگینی از آن !!! ی است که عمداً و از روی دشمنی با آن بزرگواران از ذکر صلوات روی برتابد. وجوب صلوات در !!! و مشروط بودن قبولی آن بر درود بر !!! (صلوات الله علیه) و خاندان پاک وی، جلوه دیگری از اهمیت صلوات را بیانگر است. اجماع علمای شیعه به وجوب صلوات در تشهد اول و دوم !!! است. علاوه بر روایاتی که از !!! ان شیعه در این زمینه آمده است، در کتابهای اهل سنت نیز روایاتی که بر وجوب صلوات دل !!! می کند، کم نیست. در روایتی، قبولی !!! مشروط بر صلوات بر !!! (ص) و اهل بیت(علیهم السلام) یاد شده است: «من صلی صلوة و لم یصل فیها علی و علی اهل بیتی لم تقبل منه» منبع : بررسی آیات و روایات صلوات، مرتضی محسنی کبیر ص 123 ز این رو، از فقهای اهل سنت «شافعی، آن را در تشهد دوم واجب می داند و از احمدبن حنبل و جمعی دیگر از فقها بر وجوب آن عقیده دارند؛ اگر چه «مالک» و «ابوحنیفه» و عده ای نیز آن را مستحب می دانند. منبع : منهج الصادقین، همان، ص 357 عده ای از مفسران بر اساس برخی روایات معنا و حقیقت صلوات را با پیمان روز الست (الست بربکم، قالوا بلی...) و عالم ذر مرتبط دانسته و صلوات را تجدید عهد و میثاق با عهد اولیه آدم در آغاز خلقت دانسته اند. از !!! موسی بن جعفر(ع) روایت شده که: !!! ی که صلوات بر پیغمبر اکرم(صلوات الله علیه) می فرستد، معنایش آن است که وفای به عهد و میثاقی که در عالم  پروردگار فرمود «الست بربکم و محمد نبیکم و علی !!! کم» بر زبان آورده و قبولی آن را اعلام می کند و تجدید عمل و میثاق به عمل می آورد. منبع:تفسیر جامع، ج 5، ص 37 آثار و فضایل صلوات صلوات از سوی گوینده آن شعاری ظاهری و بدون پشتوانه نیست تا از فضایل بی شمار آن در روایات تعجب کنیم و انگشت حیرت بر دهان افکنیم و ذکری چنین کوتاه چگونه فضایلی چنین متبرک دارد: بر اهل ذکر و ایمان پوشیده نیست که تمامی اذکار از جمله صلوات بر !!! (صلوات الله علیه) و خاندان پاکش یک لفظ و یک معنا دارد. تکرار لفظ بدون توجه به معنا سود چندانی ندارد و عمده فضایل در حقیقت ذکر و عبادت نهفته است. چنانکه خداوند می فرماید: «ای مردمان شما همگی فقیر درگاه الهی هستید.»(سوره مبارکه فاطر/آیه 15) صلوات گوینده حقیقتی با واسطه قرار دادن !!! و خاندانش و با درود فرستادن بر آنان طلب رحمت و آمرزش می نماید تا با دعایی این چنین از ذات غنی بی نیازی طلب نماید. چنانکه گفتیم، صلوات از جانب غیر خدا طلب رحمت است. در آیه صلوات نیز خداوند بلافاصله بعد از امر به صلوات بر !!! دستور اکید به تسلیم شدن در برابر فرمان ایشان که فرمان او فرمان خداست، می دهد. به نظر می رسد چنین دستوری بعد از امر به صلوات برای آن است که بفهماند حقیقت درود بر ایشان، تسلیم بودن در برابر امری نبوی است و چنین تسلیمی حیات جاودانه و حقیقی به آدمی می بخشد و او را رستگار می کند و ای اهل ایمان، آنگاه که خدا و رسول به آنچه شما را حیات می بخشد فرا می خوانند، اجابت کنید.»سوره مبارکه انفال/ آیه 24 با بررسی روایات فضاییل صلوات، چنین به دست می آید که بخشی از این آثار مربوط به زندگی دنیوی و بخشی به زندگانی ا !!! وی مربوط است که به برخی از آنها اشاره می کنیم، اگر چه ممکن است برخی از این آثار مشترک بین دنیا و آ !!! ت باشد. الف)بعضی از آثار دنیوی نقش صلوات در استجابت دعا در ادعیه و روایات معصومین(علیهم السلام) میان صلوات و مستجاب شدن دعا ارتباط عمیقی دیده می شود. در دعاهای صحیفه سجادیه، مناجات شعبانیه، مکارم الاخلاق و... صلوات به گونه ای در ابتدا یا آ !!! دعا آمده است، زیرا صلوات دعای مقبوله است. منبع : بررسی آیات و روایات صلوات، ص 9 و روایت دیگری نقل شده که: «هر !!! ی حاجتی از خداوند دارد، ابتدا صلوات بر !!! و آل او گوید سپس حاجت بخواهد و سپس صلوات گوید، زیرا خداوند کریم تر از آن است که دو طرف دعا را مستجاب کند و وسط آن را مستجاب نشده رها نماید، زیرا صلوات بر !!! و آل او محجوب و در !!! باقی نمی ماند و حتماً مستجاب می شود.» منبع : اصول کافی، همان، ص 252 از آن جا که خداوند از مؤمنان خواسته است که به سوی او با وسیله و واسطه ای تقرب جویند (یا ایها الذین امنوا اتقواا... و ابتغوا الیه الوسیله ...سوره مبارکه مائده/ آیه 35) صلوات به معنای واسطه قرا دادن واسطه های فیض الهی برای تقرب به خدا و درک رحمت الهی است چنانکه در تفسیر این آیه به روایاتی برمی خوریم که معصوم(علیهم السلام) می فرماید: «منظور از وسیله در این آیه، ما اهل بیت هستیم.» منبع : تفسیرالمیزان، ج 5، ص 517 از رسول خدا نیز روایت شده که: «صلوات شما بر من باعث روا شدن حاجات شما می شود و خداوند را از شما راضی می گرداند و اعمال شما را پاکیزه می کند.» منبع : تفسیرالمیزان، ج 5، ص 326 همراهی با ملائکه و برخورداری از استغفار آنان: از آنجا که ملائکه پیوسته بر !!! (صلوات الله علیه) صلوات می گویند، صلوات مؤمنان به معنای همراهی با فرشتگان نیز هست ملائکه نیز برای !!! ی که صلوات می فرستد استغفار می کند و برای او صلوات می فرستند. از رسول خدا(صلوات الله علیه) روایت شده که حق تعالی می فرماید: «هر بنده ای که برای تو صلوات فرستد، هفتاد هزار فرشته بر او صلوات می فرستند و هر که هفتاد هزار فرشته بر او صلوات فرستد، اهل بهشت خواهد بود.» منبع : جامع الاخبار، فصل 28، ص 68 صلوات، از بین برنده «نفاق» و «غم» و «بخل» ز !!! (صلوات الله علیه) نقل شده: «صلوات و درود بر من و خاندان من نفاق را از بین می برد.» منبع : محجة البیضاء، ج 2، ص 313 و در روایتی دیگر به !!! علی(علیه السلام) توصیه می کند که هرگاه امری تو را اندوهگین ساخت، بر !!! و آل او صلوات فرست...» منبع: کنز العمال، ج 1، ص 181 و بر اساس روایتی دیگر از !!! حسن مجتبی(علیه السلام) از !!! (صلوات الله علیه): «بخیل !!! ی است که چون نام من در نزد او برده شود، بر من صلوات نفرستد.» منبع: کنز العمال، ج 1، ص 289 حصول عافیت، توانگری و غنا، به یاد آمدن فراموش شدها به وسیله صلوات و پاکیزه و طیب شدن مجالس با ذکر صلوات، از جمله آثار دیگر صلوات است که در روایات به آنها اشاره شده است. ب)بعضی از آثار ا !!! وی صلوات اگر چه برخی از آثار یاد شده در آ !!! ت نیز محقق است، اما بخشی از آثار مختص زندگی ا !!! وی است که به آنها اشاره می کنیم: 1) قرب به رسول ا... (صلوات الله علیه) و بهره گیری از شفاعت آن حضرت: !!! (صلوات الله علیه) می فرماید: «هر !!! بر من صلوات بفرستد، شفاعت من به او می رسد.» منبع: شرح و فضایل صلوات، ص 86 «نزدیکترین مردم در روز قیامت بر من در هر جا که باشد !!! ی است که بر من بیشتر در دنیا صلوات بفرستد.» منبع: شرح و فضایل صلوات، ص 85 2) کفاره گناهان، خلاصی از آتش و رفع عذاب قبر !!! رضا(علیه السلام) می فرماید: « !!! ی که نتواند با کارهای نیک گناهانش را بپوشاند، باید فراوان بر محمد و آل محمد درود فرستد که صلوات گناهان را نابود می کند.» منبع : آثار الصادقین ج 11،ص 214 و نیز حضرت رسول فرمودند: «صلوات بر من نور است بر صراط و هر !!! بر صراط نور باشد، از اهل نار نخواهد بود. همچنین فرمودند: «بسیار بر من صلوات فرستید که صلوات بر من نور است در قبر و نور است در بهشت.» 3) بهره مندی از حسنات مضاعف و سنگینی بر ترازوی اعمال نیک از انس بن مالک روایت شده که گفت: بر !!! خدا(صلوات الله علیه) داخل شدم و ندیدم هیچ روزی که مسرورتر و شاداب تر از آن روز باشد، از دلیل آن پرسیدم فرمود: «چرا شاداب نباشم، حال آن که جبرئیل هم اکنون بیرون رفت از نزد من و گفت که خداوند فرمود: هر !!! ی یک بار بر تو صلوات فرستد، ده صلوات بر او می فرستم، ده سیئه(گناه) را از او محو می کنم و ده حسنه برای او می نویسم.» همچنین از !!! صادق(علیه السلام) روایت شده «سنگین ترین چیزی که در روز قیامت در ترازوی اعمال می گذارند، صلوات بر حضرت رسول و اهل بیت ایشان است.» با این حال، آنچه ذکر آن رفت تنها بخشی از آثار و فضایل درود بر !!! و خاندان پاک ایشان است که صد البته روایات بیش از آن است که این نوشتار گنجایش ذکر آن را داشته باشد. امید آن که ذکر این فضایل مقدمه عمل به آن و بهره مندی از آثار گسترده آن باشد.