مدرسه غیاثیه یکی از آثار تاریخی استان !!! اسان رضوی است که در حاشیه جنوبی روستای خَرگِرد در فاصله 5 کیلومتری شهر خواف و در !!! مرز افغانستان قرار دارد.

مدرسه تاریخی غیاثیه,ع !!! مدرسه تاریخی غیاثیه

این مدرسه چهارگوش، 4 ایوان دارد که دهانه هر ایوان آن 4.5 متر و ارتفاع آن‌ها 11 متر می‌باشد. در گوشه‌های صحن مرکزی، اطاق‌های گنبددار وسیعی است که جهت تدریس مدرسان ساخته شده است. پیرامون صحن 32 حجره‌ غرفه‌دار در دو طبقه ایجاد شده است.ورودی سردرِ آن به محوطه گنبددار باز می‌شود و در طرفین آن 2 اتاق گنبددار دیگر است که به دو مناره مدور در دو گوشه بنای مرتفع مدرسه که با سردرِ بلند آن هماهنگی دارد، متصل می‌شود.بر اساس کتیبه‌ موجود در کناره ایوان ورودی مدرسه، این بنا در سال 896 هجری قمری به دستور خواجه غیاث‌الدین پیر احمد خوافی؛ !!! سلطان شاهرخ بهادر تیموری بنا شد و به همین دلیل به «غیاثیه» مشهور گردید. این بنا !!! کامل معماری دوره تیموریان است که به سبک آذری ساخته شده است. معمار این مدرسه !!! قوام‌الدین !!! بود که در حال کار روی بنا فوت کرد و کار نیمه تمام وی را برادرش غیاث‌الدین !!! که مجموعه گوهرشاد و هرات را نیز ساخته، کامل کرد.مدرسه غیاثیه در دوران شکوهش از بهترین !!! ‌های !!! ی بوده است.این مدرسه در میان مدارس ایران در دقت و تنوع در کار و پلان و نیز تنوع درآمد، کامل‌ترین نمونه است. اهمیت هنری مدرسه غیاثیه به حدی است که پژوهشگران معروف غربی همچون !!! لیس، هرتسفلد، گرابای و برنارد اوکین در مورد آن به تحقیق پرداخته و از کتیبه‌های آن نسخه‌برداری کرده‌اند.متأسفانه مدرسه غیاثیه بعد از 60 سال با ظهور سلسله صفویان از رونق افتاد که این امر را به تعصبات شاهان صفوی نسبت می‌دهند.اگرچه !!! گرد امروزه روستای کوچکی بیش نیست اما شواهد موجود، از رونق آن در گذشته حکایت می‌‌کنند. این که خواجه نظام‌الملک !!! ملکشاه سلجوقی در قرن پنجم هجری قمری در اینجا مدرسه نظامیه را ساخت، نشان می‌دهد که !!! گرد در روزگار سلجوقیان نیز شهری درخور توجه بوده است.در مسیر ارتباطی تایباد به خواف یک جاده فرعی به سمت روستای !!! گرد و مدرسه غیاثیه کشیده شده است.

مدرسه تاریخی غیاثیه,ع !!! مدرسه تاریخی غیاثیه